{"id":2,"date":"2016-02-13T22:12:30","date_gmt":"2016-02-13T21:12:30","guid":{"rendered":"https:\/\/erstaa.site.transip.me\/?page_id=2"},"modified":"2018-11-06T22:10:27","modified_gmt":"2018-11-06T21:10:27","slug":"geschiedenis-van-de-sabbat","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.erstaatgeschreven.nl\/?page_id=2","title":{"rendered":"Geschiedenis van de sabbat"},"content":{"rendered":"

De geschiedenis van de Sabbat<\/h1>\n\n\n\n
Aangeprezen door de rust en de zegen van de Schepper, werd de Sabbat door Adam, tijdens zijn periode van onschuld, in de heilige Hof van Eden gehouden. In Adams gevallen staat, waarin hij overigens wel berouw had, nadat hij was verdreven van het grondgebied waar hij zo gelukkig geweest was, hield hij ook de Sabbat. De Sabbat werd gehouden door alle aartsvaders, van Abel tot de rechtvaardige Noach, tot op Abraham, tot op Jakob. Toen het uitverkoren volk in Egypte in slavernij verkeerde, verloren veel mensen\u00a0 in het midden van de heersende afgoderij hun kennis van de wet van God. Maar toen de Heer Isra\u00ebl be-vrijdde, verkondigde Hij Zijn wet met een ontzagwekkende grootheid aan de verzamelde menigte, zodat ze Zijn wil leerden kennen, en Hem zouden vrezen en gehoorzamen.<\/p>\n

Vanaf die dag tot op vandaag is deze kennis van Gods wet op aarde bewaard, en is de Sabbat van het vierde gebod gehouden. Hoewel de \u201cmens van de wetteloosheid\u201d (II Thessalonicenzen 2: 3) erin is ge-slaagd, Gods heilige dag met voeten te laten treden, toch zijn er, zelfs in de periode van zijn opperheer-schappij, op verborgen en geheime plaatsen trouwe zielen geweest, die de Sabbat in ere hielden. Sinds de Reformatie zijn er in elke generatie wel mensen geweest, die de Sabbat gehouden hebben. Vaak deden ze dat ondanks verwijten en vervolging. Toch is er voortdurend getuigd van de eeuwigdurende geldigheid van Gods wet, en de heilige verplichting de Sabbat van de schepping te handhaven.<\/p>\n

Dit onderdeel \u2013 De Sabbat de eeuwen door \u2013 biedt een vluchtige blik in deze strijd<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div><\/section>\n

\n

Geschiedenis van de sabbat \u2013 1e eeuw<\/strong><\/p>\n

Jezus, Matthe\u00fcs 24: 20<\/p>\n

\u201cBid dat uw vlucht niet zal plaatsvinden in de winter en ook niet op een sabbat.\u201d<\/p>\n

Instelling van de Sabbat<\/strong><\/p>\n

\u201cZo zijn de hemel en de aarde voltooid, en heel hun menigte. God voltooide op de zevende dag Zijn werk, dat Hij gemaakt had. Hij rustte op de zevende dag van al Zijn werk, dat Hij gemaakt had. En God zegende de zevende dag en heiligde die, want daarop rustte Hij van al Zijn werk, dat God schiep door het te maken.\u201d Genesis 2: 1 \u2013 3<\/p>\n

Jezus<\/strong><\/p>\n

\u201cEn Hij kwam te Nazareth, waar Hij opgevoed was, en ging naar Zijn gewoonte op de dag van de sabbat naar de synagoge, en Hij stond op om te lezen.\u201d Lukas 4: 16<\/p>\n

Jezus<\/strong><\/p>\n

\u201cEn zie, er kwam iemand naar Hem toe en zei tegen Hem: Goede Meester, wat voor goeds moet ik doen om het eeuwige leven te hebben? Hij zei tegen hem: Waarom noemt u Mij goed? Niemand is goed behal-ve E\u00e9n, namelijk God. Maar wilt u tot het leven ingaan, houd u dan aan de geboden.\u201d Matthe\u00fcs 19: 16 \u2013 17<\/p>\n

Jezus<\/strong><\/p>\n

\u201cBid dat uw vlucht niet zal plaatsvinden in de winter en ook niet op een sabbat.\u201d Matthe\u00fcs 24: 20.
\nJezus vroeg Zijn discipelen te bidden, dat wanneer zij uit de veroordeelde stad Jeruzalem zouden moeten vluchten, zij niet op Sabbat zouden hoeven vluchten. Zijn discipelen vluchtten uiteindelijk in 70 na Chris-tus (40 jaar na de kruisiging)<\/p>\n

Zijn volgelingenSabbat<\/strong><\/p>\n

\u201cEn toen zij teruggekeerd waren, maakten zij specerijen en mirre gereed. En op de sabbat rustten ze over-eenkomstig het gebod.\u201d Lukas 23: 56<\/p>\n

Paulus en de heidenen<\/strong><\/p>\n

\u201cEn toen de Joden weggegaan waren uit de synagoge, drongen de heidenen erop aan dat op de volgende sabbat dezelfde woorden tot hen gesproken zouden worden. \u2026 En op de volgende sabbat kwam bijna heel de stad samen om het Woord van God te horen.\u201d Handelingen 13: 42, 44<\/p>\n

Hier zien we, dat heidenen in een heidense stad op bijeenkomen. Het was geen synagogedienst in vers 44, want er staat, dat bijna heel de stad samenkwam. In vers 42 staat, dat ze de boodschap op \u201cde volgende Sabbat\u201d wilden horen.<\/p>\n

Johannes<\/strong><\/p>\n

\u201cEn ik was in de geest op de dag des Heeren\u201d Openbaring 1: 10. (De volgende teksten tonen duidelijk aan, dat de dag des Heeren de Sabbat is: Markus 2: 28; Jesaja 58: 13; Exodus 20: 10)<\/p>\n

Josephus<\/strong><\/p>\n

\u201cEr is geen enkele stad van de Grieken, en ook niet van de barbaren, en ook geen enkele natie waar dan ook, waar onze gewoonte, te rusten op de zevende dag, niet is doorgedrongen.\u201d M\u2019Clatchie: \u201cNotes and Queries on China and Japan.\u201d (Uitgave van Dennys) Deel 4, nrs. 7 en 8, blz. 100.<\/p>\n

Philo<\/strong>
\nPhilo zegt, dat de Sabbat een feestdag is, niet voor deze of gene stad, maar voor het hele heelal.
\nM\u2019Clatchie: \u201cNotes and Queries\u201d Deel 4, blz. 99.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/section>\n

\u201cGeleerde verhandeling over de Sabbat\u201d<\/strong>
\n\u201cHet staat vast, dat de Sabbat meer dan driehonderd jaar na de dood van onze Heiland bleef bestaan en door christenen van de oosterse kerk werd gehouden (samen met het vieren van de dag des Heren)\u201d<\/p>\n

Vroege Christenen<\/strong>
\n\u201cDe oorspronkelijke christenen hadden grote eerbied voor de Sabbat. Ze brachten deze dag door met aan-bidding en prediking. Er is geen twijfel aan, dat zij deze praktijk aan de apostelen zelf ontleenden, zoals blijkt uit verschillende Bijbelteksten over dit onderwerp.\u201d \u201cDialogues on the Lord\u2019s Day\u201d, blz. 189, London 1701. Door Dr. T.H. Morer (geestelijke van de Anglikaans Kerk)<\/p>\n

Vroege Christenen<\/strong>
\n\u201c\u2026 De Sabbat verbond hen met een sterke band aan het leven van het volk als geheel. En door de Sabbat te heiligen volgden ze niet alleen het voorbeeld van Jezus, maar gehoorzaamden zij ook aan Zijn gebod.\u201d \u201cGeschichte des Sonntags, blz. 13 \u2013 14.<\/p>\n

Christenen in de 2e eeuw<\/strong>
\n\u201cDe heidense christenen hielden ook de Sabbat.\u201d\u00a0 Gieseler\u2019s \u201cChurch History\u201d, dl. 1, hfdstk. 2, \u00a7 30, 93<\/p>\n

Vroege christenen<\/strong>
\n\u201cDe oorspronkelijke christenen hielden ook de Joodse Sabbat. \u2026 daarom hielden de christenen lange tijd samen hun bijeenkomsten op Sabbat. Daarbij werden ook gedeeltes uit de wet (OT) gelezen. En deze praktijk hield stand tot aan het concilie van Laodicea.\u201d\u00a0 \u201cThe Whole Works\u201d of Jeremy Taylor, dl. 9, blz. 416.<\/p>\n

De vroege kerk<\/strong>
\n\u201cHet staat vast, dat de Sabbat meer dan driehonderd jaar na de dood van onze Heiland bleef bestaan en door christenen van de oosterse kerk werd gehouden (samen met het vieren van de dag des Heren)\u201d \u201cGe-leerde verhandeling over de Sabbat\u201d<\/p>\n

Let op:<\/strong> De schrijver bedoelt hier met de dag des Heren: zondag, en niet de ware Sabbat, de door de Bijbel aangewezen dag. Dit citaat laat zien, dat de zondag al in de eerste eeuwen na de dood van de apostelen in gebruik kwam. De apostel Paulus voorspelde een grote \u201cafval\u201d van de Waarheid, die spoedig na zijn dood zou plaatsvinden.<\/p>\n

2e, 3e en 4e eeuw<\/strong>
\n\u201cVanaf de tijd van de apostelen tot het concilie van Laodicea, die rond het jaar 364 plaatsvond, ging het heilig houden van de Joodse Sabbat door. Dat is door citaten van veel schrijvers aangetoond. Dit ging zelfs door ondanks het decreet van het concilie tegen het vieren van de Sabbat.\u201d\u00a0 \u201cSunday and Sabbath\u201d John Ley, blz. 163, London, 1640<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/section>\n

Proefschrift over de dag des Heren\u201d<\/strong>
\n\u201cDe Sabbat werd \u2026 door Christus, de apostelen en de oorspronkelijke christenen op de zevende dag plechtig gehouden, totdat het Concilie van Laodicea in zekere zin het houden van de Sabbat compleet afschafte.\u201d<\/p>\n

Egypte (Oxyrhynchus Papyrus: 200 \u2013 250 n. Chr.)<\/strong>
\n\u201cWanneer jullie de ware Sabbat niet als Sabbat houden (Grieks: \u03c2\u03ac\u03b2\u03b2\u03b1\u03c4\u03b9\u03b6\u03b5 \u03c4\u03bf\u03bd \u03c2\u03ac\u03b2\u03b2\u03b1\u03c4\u03bf\u03bd), zullen jullie de Vader niet zien.\u201d (pt.1, blz. 3, logion 2, vers 4 \u2013 11, London)<\/p>\n

Vroege christenen uit de 3e eeuw<\/strong>
\n\u201cGij zult de Sabbat houden, vanwege Hem, die ophield met Zijn scheppingswerk, maar die niet met het werk van Zijn voorzienigheid ophield. Het is rust om de wet te overdenken, maar niet om je handen te laten nietsdoen.\u201d \u201cDe anti-Niceense vaderen\u201d, deel 7, blz. 413.<\/p>\n

Afrika (Alexandri\u00eb) Origenes<\/strong>
\n\u201cNa het feest van het voortdurende offer (de kruisiging) is de Sabbat als tweede feest ingesteld. Voor iedere rechtvaardige onder de heiligen is het passend om ook dit feest van de Sabbat te houden. \u201cEr blijft dus een rust (Grieks: \u03c2\u03ac\u03b2\u03b2\u03b1\u03c4\u03b9\u03c2\u03bc\u03bf\u03bd, dat is het houden van de Sabbat) over voor het volk van God.\u201d He-bree\u00ebn 4: 9\u201d\u00a0 \u201cPreek over Numeri 23\u201d, \u00a723, in Migne: \u201cPatrologia Graeca\u201d, dl. 12, kolom 749, 750.<\/p>\n

Van Palestina tot India (Kerk van het Oosten)<\/strong>
\nAl vanaf 225 n. Chr. bestonden er grote bisdommen, of conferenties, van de Kerk van het Oosten, die de Sabbat hielden. Deze strekten zich uit van Palestina tot India. Mingana: \u201cEarly Spread of Christianity\u201d, dl. 10, blz. 460.<\/p>\n

India (Boeddhistisch Conflict, 220 n. Chr.)<\/strong>
\nDe Kushan Dynastie van Noord-India riep een beroemd concilie van Boeddhistische priesters bijeen in Vaisalia, om onderlinge eenheid te brengen in de wijze waarop de monniken de wekelijkse Sabbat vier-den. Sommige van hen waren z\u00f3 onder de indruk gekomen van de geschriften van het Oude Testament, dat zij de Sabbat gingen heiligen. Lloyd: \u201cThe Creed of half Japan\u201d, blz. 23<\/p>\n

Vroege christenen<\/strong>
\n\u201cDe Sabbat werd \u2026 door Christus, de apostelen en de oorspronkelijke christenen op de zevende dag plechtig gehouden, totdat het Concilie van Laodicea in zekere zin het houden van de Sabbat compleet afschafte.\u201d Proefschrift over de dag des Heren\u201d<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/section>\n

\u201cAls je in Rome bent, doe dan als Rome.\u201d<\/strong>
\nAmbrosius, de gevierde bisschop van Milaan, heeft dit spreekwoord in het leven geroepen. Hij verklaarde, dat hij in Milaan op zaterdag Sabbat hield, maar in Rome op zondag. (Truth Triumphant, online: blz. 70.)<\/p>\n

Itali\u00eb en het Oosten \u2013 4e eeuw<\/strong>
\n\u201cOver het algemeen was dit de praktijk binnen de kerken van het Oosten; en ook binnen een aantal kerken in het Westen. … Want binnen de kerk van Milaan \u2026 leek de Sabbat hoog in ere te worden gehouden. \u2026 Niet dat die Oosterse kerken, of die andere kerken tot het Jodendom neigden. Ze kwamen op Sabbat bijeen om Jezus Christus, de Heer van de Sabbat, te aanbidden.\u201d Dr. Heylin \u201cHistory of the Sabbath\u201d, dl. 2, \u00a7 5, blz. 73, 74. Londen 1636<\/p>\n

Itali\u00eb, Milaan<\/strong>
\n\u201cAmbrosius, de gevierde bisschop van Milaan, zei, dat wanneer hij in Milaan was, hij de zaterdag hield. Maar was hij in Rome, dan hield hij de zondag. Dit deed het spreekwoord ontstaan: \u201cAls je in Rome bent, doe dan als Rome.\u201d Heylin \u201cHistory of the Sabbath\u201d.<\/p>\n

Het Oosten en het grootste deel van de wereld<\/strong>
\n\u201cDe christenen van vroeger waren erg precies in het houden van zaterdag, of de zevende dag. \u2026 Het is duidelijk, dat alle kerken van het Oosten, en het grootste deel van de wereld, de Sabbat als feestdag hielden. \u2026 Ook Athanasius bericht, dat ze op Sabbat bijeenkomsten hielden. Niet omdat ze onder invloed van het Jodendom stonden, maar om Jezus, de Heer van de Sabbat, te aanbidden. Epiphanius zegt hetzelfde.\u201d \u201cAntiquities of the Christian Church\u201d, dl. II, boek XX, hfdstk. 3, sectie 1, 66, kolom 1137, 1138.<\/p>\n

Abbyssini\u00eb (Ethiopi\u00eb), fragmenten van het Evangelie van Filippus.<\/strong>
\n\u201cIn de laatste helft van die eeuw verklaarde St. Ambrosius officieel, dat de bisschop van Abyssini\u00eb, Museus, bijna overal in het land van Seres (China) had rondgereisd. Meer dan zeventien eeuwen lang is de kerk van Abbysini\u00eb doorgegaan met het heilig houden van de zaterdag als de heilige dag van het vierde gebod.\u201d Ambrosius: De Moribus Brachmanorium, Opera Omnia, 1132. Gevonden in Migne: Patrologia Latima, dl. 17, 1131, 1132.<\/p>\n

Arabi\u00eb, Perzi\u00eb, India, China<\/strong>
\n\u201cMingana toont aan, dat het christelijk geloof uit Abbyssini\u00eb (een geloofsrichting, die de Sabbat hield) rond 370 n. Chr. z\u00f3 populair was, dat haar beroemde leider Museus uitgebreide reizen naar het Oosten maakte. Hij deed de kerk in Arabi\u00eb, Perzi\u00eb, India en China groeien.\u201d (Truth Triumphant, online, blz. 308, noot 27)
\nSpanje, concilie van Elvira (305 n. Chr.)
\nUit canon 26 van het concilie van Elvira blijkt, dat de Spaanse kerk in die tijd de Sabbat, de zevende dag, hield. \u201cWat het vasten op Sabbat betreft: Het concilie besluit, dat de dwaling van het vasten op Sabbat gecorrigeerd moet worden.\u201d Dit besluit van het concilie is in directe tegenspraak met het beleid, dat Rome had ingezet. Die had bevolen, dat de Sabbat een vastendag moest zijn, om deze dag neer te halen, en om de mensen een hekel aan de Sabbat te laten krijgen.<\/p>\n

Spanje<\/strong>
\nVerder is het van belang op te merken, dat in het noordoosten van Spanje, in de buurt van Barcelona, een stad ligt die Sabadell heet. Het lag in een gebied, dat oorspronkelijk bewoond werd door een groep men-sen, die \u2018Valdenses\u2019 of \u2018Sabbatati\u2019 genoemd werden.<\/p>\n

Perzi\u00eb, 335 \u2013 375 (40 jaar vervolging onder Shappur II)<\/strong>
\nDe algemene klacht tegen christenen: \u201cZij verachten onze zonnegod. Ze houden godsdienstige bijeenkomsten op zaterdag. Ze ontheiligen de heilige aarde, doordat zij er doden in begraven.\u201d .\u201d (Truth Triumphant, online, blz. 261)<\/p>\n

Perzi\u00eb, 335 \u2013 375<\/strong>
\n\u201cZij verachten onze zonnegod. Heeft Zoroaster, de heilige grondlegger van ons goddelijk geloof, duizend jaar geleden niet de zondag ingesteld ter ere van de zon? En hij heeft de Sabbat van het Oude Testament vervangen. Toch houden deze christenen godsdienstige bijeenkomsten op Sabbat.\u201d O\u2019Leary: \u201cThe Syriac Church and Fathers\u201d, blz. 83, 84.<\/p>\n

Concilie van Laodicea, 365 n. Chr.<\/strong>
\n\u201cCanon 16: Op zaterdag worden de evangeli\u00ebn en andere Schriftgedeeltes hardop voorgelezen.
\nCanon 29: Christenen mogen niet Joods handelen: en niet op Sabbat nietsdoen. Ze moeten op die dag werken. Maar ze moeten de dag des Heren bijzonder in ere houden. Als christenen zullen ze zo mogelijk op deze dag geen werk doen.\u201d Hefele: \u201cCouncils\u201d, dl. 2, boek 6 (Een online versie van de tekst van dit concilie is te zien op de Roamn Catholic New Advent website \u2013 zie Canon 29)<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/section>\n

Constantinopel<\/strong>
\n\u201cDe mensen in Constantinopel (en bijna overal) komen zowel op Sabbat als op de eerste dag van de week bijeen. Deze gewoonte is in Rome of Alexandri\u00eb nooit in gebruik geweest.\u201d Socrates: \u201cEccesiastical History\u201d, boek 7, hfdstk. 19.<\/p>\n

De wereld<\/strong>
\n\u201cWant hoewel bijna alle kerken in de hele wereld de heilige mysteri\u00ebn (de maaltijd des Heren) elke week op Sabbat vierden, weigerden de christenen van Alexandri\u00eb en Rome dit, op grond van \u00e9\u00e9n of andere oude traditie.\u201d In de voetnoot bij dit citaat staat de uitleg, waarom het woord Sabbat gebruikt wordt.<\/p>\n

Er staat: \u201cDat is op zaterdag. Ik wijs erop, dat de vroegere vaderen en geschiedkundigen zondag nooit \u2018Sabbat\u2019 noemen.\u201d Socrates: \u201cEccesiastical History\u201d, boek 5, hfdstk. 22, blz. 289.<\/p>\n

De wereld \u2013 Augustinus, bisschop van Hyppo in Noord-Afrika<\/strong>
\nAugustinus laat hier zien, dat de Sabbat in zijn dagen \u201cin het grootste deel van de christelijke wereld\u201d werd gehouden. Zijn getuigenis is des te waardevoller, omdat hijzelf een oprecht en consequent zondag-vierder was. Zie \u201cNicene and Post-Nicene Fathers\u201d, 1e serie, dl. 1, blz. 353, 354.<\/p>\n

Paus Innocentius (402 \u2013 417)<\/strong>
\nPaus Sylvester (314 \u2013 335) is de eerste paus geweest, die gebood, dat men op zaterdag moest vasten.
\nPaus Innocentius (402 \u2013 417) maakte dit tot een verbindende wet binnen de kerken die hem gehoorzaamden. (Zo probeerde hij de Sabbat uit de gunst te brengen.) \u201cInnocentius verordende, dat de zaterdag of Sabbat altijd een vastendag zou zijn.\u201d Heylin \u201cHistory of the Sabbath\u201d, dl. 2, blz. 44.<\/p>\n

Christenen in de 5e eeuw<\/strong>
\n\u201cHet in acht nemen van de Joodse Sabbat werd binnen de christelijke kerk tot in de 5e eeuw volgehouden.\u201d Lyman Coleman: \u201cAncient Christianity Exemplified\u201d, hfdstk. 26, sectie 2, blz. 527.
\n\u201cIn de dagen van Hi\u00ebronymus (420) deden zelfs de meest toegewijde christenen werk op zondag.\u201d Dr. White, bisschop van Ely (Engeland): \u201cTreatise of the Sabbath Day\u201d<\/p>\n

Frankrijk<\/strong>
\n\u201cDaarom zijn er onder hen, behalve de vespers en nocturnen, overdag geen diensten, behalve op zaterdag (Sabbat) en zondag.\u201d Jean Casian, een Franse monnik: \u201cInstitutes\u201d, boek 3, hfdstk. 2.<\/p>\n

Afrika<\/strong>
\n\u201cAugustinus klaagde over het feit, dat in twee naburige kerken in Afrika de \u00e9\u00e9n de Sabbat van de zevende dag viert, en de ander op die dag vast.\u201d Heylin \u201cHistory of the Sabbath\u201d, blz. 416.<\/p>\n

Spanje (400 n. Chr.)<\/strong>
\n\u201cAmbrosius heiligde de zevende dag als Sabbat. Dat zijn zijn eigen woorden. Ambrosius had grote invloed in Spanje, dat ook op zaterdag Sabbat hield.\u201d ( Truth Triumphant, blz. 68)<\/p>\n

Sidonius (sprekend over koning Theodorik van de Goten, 454 \u2013 526)<\/strong>
\n\u201cFeit is, dat de mensen in het oosten de gewoonte hadden, de Sabbat op dezelfde manier te vieren als de dag des Heren, en ook heilige samenkomsten te houden. Aan de andere kant hebben de mensen van het westen, die streden voor de dag des Heren, de Sabbat verwaarloosd.\u201d \u201cApollinaries Sidonii Epistulae\u201d, boek 1, 2; Migne 57<\/p>\n

Kerk van het Oosten<\/strong>
\n\u201cUit Mingana blijkt, dat Iza\u00e4k, de hoogste leider van de kerk van het Oosten, in het jaar 410 een wereld-concilie hield. Sommige mensen denken, dat dit concilie onder stimulans van de reis van Museus tot stand is gekomen. Dit concilie werd bijgewoond door oosterse afgevaardigden uit 40 metropolietdistricten. In 411 benoemde hij een metropoliet voor China. Al deze kerken hielden de zevende dag als heilige dag.\u201d<\/p>\n

Egypte<\/strong>
\n\u201cEr zijn verschillende steden en dorpen in Egypte, waar de mensen op Sabbatavond bijeenkomen. Dit in tegenstelling tot gebruiken die elders in zwang zijn. En ondanks het feit, dat ze van tevoren gegeten hebben, nemen ze deel aan de mysteri\u00ebn. (Dat is de mis, waar je met nuchtere maag naartoe moet komen.) Sozomen: \u201cEcclesiastical History\u201d, boek 7, hfdstk. 119.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/section>\n

De Schotse kerk<\/strong>
\n\u201cOp dit laatste punt schenen zij een gebruik te hebben gehandhaafd, waarvan we de sporen in de vroegere kloosterkerk van Ierland terugvinden. Zij hielden Sabbat op zaterdag als dag, waarop zij van al hun werk rustten.\u201d W.T. Skene: \u201cAdamnan\u2019s Life of St. Columbs\u201d, 1874, blz. 96.<\/p>\n

Schotland, Ierland<\/strong>
\n\u201cHet lijkt alsof we hier een toespeling vinden op het gebruik, dat in de vroegere kloosterkerk van Ierland gold, dat men de rustdag op zaterdag, of Sabbat hield.\u201d Katholieke historicus Bellesheim: \u201cHistory of the Catholic Church in Scotland\u201d, dl. 1, blz. 86.<\/p>\n

Schotland \u2013 Columba<\/strong>
\n\u201cNadat hij zijn werk 34 jaar lang had voortgezet, voorspelde hij open en duidelijk, dat hij ging sterven. Op een zaterdag in juni zei hij tot zijn discipel Diermit: \u201cDeze dag wordt Sabbat genoemd. Dat is de rustdag. En dat zal het voor mij ook werkelijk zijn. Want er zal een einde komen aan al mijn inspanningen.\u201d \u201cButler\u2019s Live of the Saints\u201d, dl. 1, 597 n. Chr, blz. 762: artikel over \u201cSt. Columba\u201d.<\/p>\n

Columba (Butler\u2019s beschrijving van zijn dood)<\/strong>
\nDe uitgever van de beste biografie over Columba vertelt in een voetnoot: \u201cDit is zaterdag. De gewoonte om de dag des Heren Sabbat te gaan noemen is pas duizend jaar later ontstaan.\u201d Adamnan \u201cLife of Columba\u201d, Dublin 1857, blz. 230.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/section>\n

Schotland en Ierland<\/strong>
\nProfessor James C. Moffatt, dr. in de theologie en hoogleraar kerkgeschiedenis aan de universiteit van Princeton, zegt: \u201cHet schijnt in de Keltische kerken, zowel Schotland als Ierland, in het begin gewoonte te zijn geweest zaterdag, de Joodse Sabbat, te houden als rustdag van het werk. Ze gehoorzaamden het vierde gebod letterlijk op de zevende dag.\u201d \u201cThe Church in Scotland\u201d, blz. 140.<\/p>\n

Schotland en Ierland<\/strong>
\n\u201cDe Kelten gebruikten een andere Latijnse Bijbel dan de Vulgaat. Ze hielden de zaterdag als rustdag, en hadden op zondag speciale kerkdiensten.\u201d Flick: \u201cThe Rise of the Mediaeval Church\u201d, blz. 237.<\/p>\n

Rome<\/strong>
\nGregorius I (590 \u2013 604) schreef tegen Romeinse burgers: \u201cdie verbieden, dat er op Sabbat gewerkt wordt.\u201d \u201cNicene and post-Nicene Fathers\u201d, 2e serie, dl. XIII, blz. 13, epist. 1.<\/p>\n

Rome \u2013 Paus Gregorius I (590 \u2013 604)<\/strong>
\nHij sprak uit, dat wanneer de antichrist zou komen, deze de Sabbat op zaterdag zou houden. \u201cEpistles of Gregory I\u201d, boek 13, epist. 1. (gevonden in \u201cNicene and post-Nicene Fathers\u201d)<\/p>\n

\u201cBovendien heeft deze paus Gregorius een offici\u00eble uitspraak gedaan tegen een deel van Rome zelf. Want de christelijke gelovigen daar rustten en aanbaden op Sabbat.\u201d \u201cEpistles of Gregory I\u201d, boek 13, epist. 1. (gevonden in \u201cNicene and post-Nicene Fathers\u201d)<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/section>\n

Concilie van Friuli in Itali\u00eb, 791<\/strong>
\nCanon 13: \u201cWij bevelen alle christenen de dag des Heren te houden. Niet ter ere van de Sabbat die voorbij is, maar omdat die heilige avond van de eerste dag, die dag des Heren genoemd wordt. Wanneer wij spreken over die Sabbat, die de Joden houden, de laatste dag van de week, die ook door boeren wordt gehouden \u2026\u201d Bron : Mansi, 13, 851<\/p>\n

Perzi\u00eb en Mesopotami\u00eb<\/strong>
\n\u201cDe heuvels van Perzi\u00eb en de vlaktes van de Tigris en de Eufraat weergalmden van hun lofliederen. Ze haalden hun oogsten binnen en betaalden hun tienden. Ze verbleven op Sabbat in hun kerken om God te aanbidden.\u201d Bron: \u201cRealenzyklop\u00e4die f\u00fcr Protestantische Theologie und Kirche\u201d, art. \u201cNestorianer\u201d; ook in: Yule: \u201eThe Book of ser Marco Polo\u201c, dl. 2, blz. 409
\nIndia, China, Perzi\u00eb, enz..
\n\u201cHet houden van de Sabbat op de zevende dag was onder de gelovigen van de kerk van het Oosten en van de Thomisten in India wijdverspreid. En deze gewoonte is ook lang in stand gebleven. Deze kerken hebben nooit een band met Rome gehad. De Sabbat werd ook gehouden door kerkelijke groepen, die na het Concilie van Chalcedon de banden met Rome verbraken: de Abbyssini\u00ebrs, de Jakobieten, de Maronieten en de Armeense christenen.\u201d Bron: Schaff-Herzog: \u201cThe New Encyclopaedia of Religious Knowledge\u201d, art. \u2018Nestorianen\u2019.
\nZie ook: \u201cRealenzyklop\u00e4die f\u00fcr Protestantische Theologie und Kirche\u201d, art. \u201cNestorianer\u201d.<\/p>\n

Concilie van Estinnes (Belgi\u00eb) \u2013 745 (Dit Concilie is door Bonifatius bijgewoond)<\/strong>
\n\u201cDe derde redevoering van dit Concilie waarschuwt tegen het houden van de Sabbat, met verwijzing naar het besluit van het concilie van Chalcedon.\u201d Bron: Dr. Hefele: \u201cConciliengeschichte\u201d, 3, 512, sec 362<\/p>\n

China \u2013 781<\/strong>
\nIn 781 kreeg het beroemde Chinamonument een inscriptie in marmer, om de groei van het Christendom in het China van die tijd aan te geven. De inscriptie bevat 763 woorden werd in 1525 in de buurt van de stad Changan opgegraven, en staat nu in het \u201cWoud van de stenen tafelen\u201d in Changan. De volgende passage op deze steen toont aan, dat men de Sabbat hield:<\/p>\n

\u201cOp de zevende dag brengen we offers, nadat ons hart gezuiverd is, en wij absolutie voor onze zonden gekregen hebben. Deze zo volmaakte en uitmuntende godsdienst heeft een moeilijke naam. Maar het is een licht in de duisternis door zijn briljante voorschriften.\u201d Bron: M l\u2019Abbe Huc: \u201cChristianity in China\u201d, dl. 1, hfdstk. 2, blz. 48, 49.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/section>\n

Bulgarije<\/strong>
\n\u201cIn het begin van het evangeliseren van Bulgarije werd geleerd, dat men op Sabbat geen werk mocht verrichten.\u201d Responsa Nicolai Papae I en Consulta-Bulgarorum, Responsum X. Gevonden in Mansi: \u201cSacrorum Consiliorum Nova et Amplissima Collectio, dl. 15, blz. 406; ook Hefele: \u201cConciliengeschichte\u201d, dl. 4, sectie 478.<\/p>\n

Bulgarije<\/strong>
\n(Paus Nicolaas I, in antwoord op een brief van Bogaris, regerend vorst van Bulgarije) \u201cVraag 6: Baden is op zondag toegestaan. \u2026 Vraag 10: Men moet op zondag het werk staken, maar niet ook nog op Sabbat.\u201d Hefele, 4, sectie 478, 346 \u2013 352.
\nDe Bulgaren waren gewoon op Sabbat te rusten. Paus Nicolaas I verzet zich schriftelijk tegen deze gewoonte.<\/p>\n

Constantinopel<\/strong>
\nPhotuus, patriarch van Constantinopel, beschuldigde in een contrasynode, die Nicolaas afzette, het pauselijk gezag van het volgende: \u201cIn strijd met het Canonieke recht dwongen zij de Bulgaren op Sabbat te vasten.\u201d Photius, vonKard, Hergenrother, 1, 643.<\/p>\n

Noot: Het pauselijk gezag probeerde de Sabbat van de zevende dag een slechte naam te bezorgen, door erop te staan, dat iedereen op deze dag moest vasten. Op deze manier probeerde men de mensen naar de zondag te trekken. Deze dag was door Rome aangenomen.<\/p>\n

Athingianen<\/strong>
\nKardinaal Hergenrother zegt, dat zij nauwe banden hadden met keizer Michael II (821 \u2013 829). Hij getuigt, dat zij de Sabbat hielden. Kirchengeschichte, 1, 527.<\/p>\n

India en Abbyssini\u00eb<\/strong>
\n\u201cHet houden van de Sabbat op de zevende dag was onder de gelovigen van de kerk van het Oosten en van de Thomisten in India wijdverspreid. En deze gewoonte is ook lang in stand gebleven. Ook in Abbyssini\u00eb hield men de Sabbat.\u201d<\/p>\n

Bulgarije<\/strong>
\n\u201cIn de negende eeuw stuurde paus Nicolaas I een lang document aan de vorst van Bulgarije. Daarin stond, dat men op zondag het werk moest staken, maar niet op Sabbat. Het hoofd van de Griekse kerk, beledigd door de inmenging van het pauselijk gezag, deed de paus in de ban.\u201d(Truth Triumphant, blz. 223)<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/section>\n

Schotland<\/strong>
\n\u201cZe werkten op zondag, maar hielden de zaterdag op een Sabbatachtige manier.\u201d Andrew Lang: \u201cA his-tory of Scotland from the Roman occupation\u201d, dl. 1, blz. 96.<\/p>\n

Kerk van het Oosten \u2013 Koerdistan<\/strong>
\n\u201cNestorianen eten geen varkensvlees en houden de Sabbat. Ze geloven niet in de oorbiecht, en ook niet in het vagevuur.\u201d Schaff-Herzog: \u201cThe New Encyclopaedia of Religious Knowledge\u201d, art. \u2018Nestorians\u2019.<\/p>\n

Waldenzen<\/strong>
\n\u201cEn omdat zij geen andere rustdag hielden dan de Sabbat, noemde men hen Insabathas, dat zoveel wil zeggen als: zij houden de Sabbat.\u201d \u201cLuther\u2019s Forerunners\u201d, blz. 7, 8<\/p>\n

Waldenzen<\/strong>
\nRooms-katholieke schrijvers proberen de apostolische oorsprong van de Waldenzen te omzeilen. Ze laten het schijnen, alsof de Rooms-katholieke Kerk de enige apostolische kerk is, en dat alle andere kerken nieuwkomers zijn. Om die reden beweren zij, dat de Waldenzen hun oorsprong vinden in Peter Waldo uit de twaalfde eeuw.
\nDr. Peter Allix zegt:
\n\u201cSommige protestanten zijn in de val getrapt, die voor hen was uitgezet. \u2026 Het is absoluut onjuist, dat deze kerken door Peter Waldo zijn gesticht. \u2026 het is pure geschiedvervalsing.\u201d \u201cAncient Church of Piedmont\u201d, blz. 192, Oxford, 1821.<\/p>\n

Waldenzen<\/strong>
\n\u201cHet is niet waar, dat Waldo deze naam aan de bewoners van de valleien gaf. Ze werden al voor die tijd Waldenzen, of Vaudois genoemd, naar de naam van de valleien waarin ze woonden.\u201d Idem, 182<\/p>\n

Waldenzen<\/strong>
\n\u201cAan de andere kant werd hij Valdus of Waldo genoemd, omdat hij zijn geloofsopvattingen ontvangen had van de bewoners van de valleien.\u201d William Jones: \u201cThe History of the Christian Church\u201d, dl. II, blz. 2.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/section>\n

Schotland<\/strong>
\n\u201cZij waren van mening, dat zaterdag de juiste Sabbat was. Dan onthielden ze zich van werken.\u201d \u201cKeltisch Schotland\u201d, dl. 2, blz. 350.<\/p>\n

Schotland<\/strong>
\n\u201cZij werkten op zondag, maar hielden de zaterdag op een Sabbatachtige manier. \u2026 Deze dingen werden door Margaret afgeschaft.\u201d Andrew Lang: \u201cA history of Scotland from the Roman occupation\u201d, dl. 1, blz. 96.<\/p>\n

Schotland<\/strong>
\n\u201cEen ander gebruik van hen was, dat ze niet de verschuldigde eerbied voor de dag des Heren opbrachten. Ze wijdden zich op die dag aan allerlei wereldse zaken, net als op andere dagen. Koningin Margaret bewees hen, zowel door redeneren als door haar gezag, dat dit tegen de wet was. Ze zei: \u2018Laten wij de dag des Heren vereren vanwege de opstanding van onze Heer, die op die dag plaatsvond. En laten we op die dag niet langer slaafse arbeid verrichten. Want we moeten in gedachten houden, dat we op die dag bevrijd zijn van de slavernij van de duivel. De gezegende paus Gregorius bevestigt dit ook.\u2019\u201d Turgot: \u201cLife of Saint Margaret\u201d, blz. 49 (Museumbibliotheek).<\/p>\n

Schotland<\/strong>
\n(De historicus Skene geeft commentaar op het werk van koningin Margaret) \u201cHaar volgende punt was, dat ze de dag des Heren niet op de juiste wijze in ere hielden. Maar in dit laatste geval lijkt het, dat zij de praktijk gevolgd zijn, waarvan we de sporen aantreffen in de vroege kerk van Ierland. Volgens die gewoonte hielden ze zaterdag als Sabbat, en rustten daarop van al hun werk.\u201d Skene: \u201cCeltic Scotland\u201d, dl. 2, blz. 349.<\/p>\n

Schotland en Ierland<\/strong>
\n\u201cT. Radcliffe Barnett schrijft in zijn boek over de vurige katholieke koningin van Schotland, die in 1060 de eerste was, die een poging deed, de broeders van Columba ten val te brengen: \u201cIn deze kwestie hadden de Schotten misschien het traditionele gebruik van de vroege Ierse Kerk in ere gehouden. Deze hield de zaterdag als rustdag, in plaats van de zondag.\u201d Barnett: \u201cMargaret of Scotland, Queen and Saint\u201d, blz. 97.<\/p>\n

Concilie van Clermont<\/strong>
\n\u201cIn de tijd van de eerste kruistocht bepaalde paus Urbanus II tijdens het Concilie van Clermont (1095), dat de Sabbat ter ere van de maagd Maria moest worden afgeschaft.\u201d \u201cHistory of the Sabbath\u201d, blz. 672.<\/p>\n

Constantinopel<\/strong>
\n\u201cJullie houden de Sabbat samen met de Joden, en de dag des Heren samen met ons. Daarmee imiteren jullie de gewoontes van de sekte van de Nazareners.\u201d Migen: \u201cPatrologia Latina\u201d, dl. 145, blz. 506. Ook bij Hergenrother: \u201cPhotius\u201d, dl. 3, blz. 746 (De Nazareners vormden een Christelijke geloofsrichting).<\/p>\n

Griekse kerk<\/strong>
\n\u201cHet houden van de zaterdag is, zoals iedereen weet, de bron van een bittere woordenstrijd tussen Griekse en Latijnse gelovigen.\u201d Neale: \u201cA History of the Holy Eastern Church\u201d, dl. 1, blz 731. (Dit verwijst naar het grote schisma (kerkscheiding) tussen de Grieks-orthodoxe Kerk en de Rooms-katholieke Kerk in 1054).<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/section>\n

\u201cGeneral History of the Baptist Denomination\u201d, dl. II, blz. 413<\/strong>
\n\u201cRobinson geeft een verslag over een groep Waldenzen in de Alpen, die Sabbati genoemd werden: Sabbattati, of Insabbattati. Maar vaker nog Inzabbattati. Men zegt, dat ze zo genoemd werden naar het Hebreeuwse woord Sjabbat. Want ze hielden zaterdag als dag des Heren.\u201d<\/p>\n

Lombardije<\/strong>
\n\u201cSporen van Sabbatvierders zijn te vinden in de tijd van Gregorius I, Gregorius VII en in de twaalfde eeuw in Lombardije.\u201d Strong\u2019s Cyclopaedia, 1, 660<\/p>\n

Spanje (Alfonzo van Aragon)<\/strong>
\n\u201cAlfonzo, koning van Aragon, enz.., aan alle aartsbisschoppen, bisschoppen en aan iedereen: Wij bevelen jullie om alle ketters, te weten Waldenzen en Insabbathi, verdreven moeten worden van het aangezicht van God en van alle katholieken. Hen moet bevolen worden, dat zij ons koninkrijk moeten verlaten.\u201d Marianse: \u201cPraefatio in Lucam Tudensem. Gevonden in \u201cMacima Bibliotheca Veterum Patrum\u201d, dl. 25, blz. 190.<\/p>\n

Hongarije, Frankrijk, Engeland, Itali\u00eb, Duitsland (Dit citaat verwijst naar de Sabbatvierende Pasagini)<\/strong>
\n\u201cDe verspreiding van ketterij in deze tijd is bijna ongelofelijk. Van Bulgarije tot de Ebro, van Noord-Frankrijk tot de Tiber, overal kom je ze tegen. Hele landen zijn ermee besmet, zoals Hongarije en Zuid-Frankrijk. In heel veel andere landen wemelt het ervan. In Duitsland, in Itali\u00eb, in de Nederlanden, en zelfs in Engeland laten zij van zich horen.\u201d Dr. Hahn: \u201cGeschichte der Ketzer\u201d, 1, 13 \u2013 14<\/p>\n

Waldenzen<\/strong>
\n\u201cOnder de documenten over deze zelfde mensen bevindt zich een uitleg van de Tien Geboden, die door Boyer in 1120 wordt gedateerd. Daarin wordt de Sabbat als gebod opgelegd, waarop men zich van werelds werk moet onthouden.\u201d Blair: \u201cHistory of the Waldenzes\u201d, dl. 1, blz. 220.<\/p>\n

Wales<\/strong>
\n\u201cEr zijn veel aanwijzingen, dat de Sabbat op de universiteit van Wales tot 1115 van kracht bleef. Toen werd de eerste Roomse bisschopzetel in de St. David gevestigd. De oude Welsh kerken bogen ook toen nog niet volledig de knie\u00ebn voor Rome. Men vluchtte in de schuilplaatsen.\u201d Lewis: \u201cSeventh Day Baptists in Europe and America\u201d, dl. 1, blz. 29.<\/p>\n

Frankrijk<\/strong>
\n\u201cTwintig jaar lang zorgde Peter de Bruys voor onrust in het zuiden van Frankrijk. Hij legde in het bijzonder de nadruk op een dag van aanbidding, die in die tijd in de Keltische kerken van de Britse eilanden werd erkend. Ook de Paulicianen en de grote Oosterse kerk hielden deze dag: de zevende dag van het Vierde Gebod.<\/p>\n

Pasagini<\/strong>
\nDe pausgezinde schrijver Bonacursus schreef tegen de Pasagini het volgende: \u201cNiet weinig, maar veel mensen weten, wat de dwalingen zijn van de mensen, die Pasagini worden genoemd. \u2026 Ten eerste leren zij, dat wij de Sabbat moeten houden. En verder verwerpen zij alle kerkvaders \u2013 en de hele Roomse Kerk \u2013 en wijzen hen af, waardoor hun dwaling nog groter wordt.\u201d D\u2019Achery: Spicilegium 1, f.211 \u2013 214; Mu-ratory: Antiq. Med. Aevi. 5, f.152; Hahn, 3, 209<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/section>\n

H.C.Les: \u201cHistory of the Inquisition of the Middle Ages\u201d, dl. 1
\n\u201cDe inquisiteurs \u2026 [verklaren] dat het teken, dat iemand een Vaudois (Waldenzer in Frankrijk) was, en des doods schuldig, dat iemand Christus volgde en de geboden van God probeerde te gehoorzamen.\u201d<\/p>\n

Waldenzen<\/strong>
\n\u201cZij zeggen, dat de gezegende paus Sylvester de antichrist is, die in de brieven van St. Paulus genoemd wordt, en daar mens van de wetteloosheid genoemd wordt. Ze zeggen ook, dat de Sabbat gehouden moet worden.\u201d \u201cEcclesiastical History of the Ancient Churches of Piedmont\u201d, blz. 169. (geschreven door een prominent katholiek schrijver, die spreekt over de Waldenzen)<\/p>\n

Frankrijk (Waldenzen)<\/strong>
\nOm deze ketters volledig uit te roeien, stuurde paus Innocentius III Dominicanen als inquisiteurs naar Frankrijk. En ook kruisvaarders. En hij beloofde: \u201cvolledige vergeving van alle zonden voor hen die op kruistocht gingen \u2026 tegen de Albigenzen.\u201d Catholic Encyclopaedia, dl. XII, art. \u2018Raymond VI\u2019, blz. 670<\/p>\n

Frankrijk<\/strong>
\nDuizenden mensen van Gods volk werden door de Inquisitie dood gemarteld. Of ze werden door de kruisvaarders in stukken gehakt. Bij de verwoesting van de stad Biterre vroegen de soldaten aan de katholieke leiders, hoe ze konden weten wie de ketters waren. \u201cDood ze allemaal; want de Heer kent de Zijnen.\u201d \u201cHistory of the Inquisition\u201d, blz. 96<\/p>\n

Frankrijk, koning Lodewijk IX, 1229<\/strong>
\nHij vaardigde de wet \u201cCupientes\u201d uit, waarin hij zichzelf de opdracht gaf om Zuid-Frankrijk te zuiveren van ketters, zoals de Sabbatvierders genoemd werden.<\/p>\n

Waldenzen in Frankrijk<\/strong>
\n\u201cDe ketterij van de Vaudois, of armen van Lyon, is al heel oud. Sommigen beweren, dat ze al sinds paus Sylvester (4e eeuw) bestaat; anderen zeggen zelfs sinds de tijd van de apostelen.\u201d Reinerus Sacho, Rooms inquisiteur. Hij schreef dit omstreeks 1230<\/p>\n

Frankrijk \u2013 Concilie van Toulouse 1229<\/strong>
\nCanons tegen Sabbatvierders:
\n\u201cCanon 3: De vorsten van de verschillende districten moeten de villa\u2019s, huizen en bossen grondig doorzoeken, en de schuilplaatsen van de ketters vernietigen.
\nCanon 14: Het is leken niet toegestaan de boeken van het Oude of Nieuwe Testament in bezit te hebben.\u201d Hefele 5, 931, 962<\/p>\n

Europa<\/strong>
\n\u201cDe Paulicianen, Petrobusina, Pasagini, Waldenzen, Insabbatati waren tot 1256 grote groeperingen, die de Sabbat hielden.\u201d<\/p>\n

Pasagini<\/strong>
\nDr. Hahn zegt, dat toen de Pasagini naar het Vierde Gebod verwezen ter ondersteuning van de Sabbat, de Roomse priesters antwoordden, dat \u201cde Sabbat symbool staat voor de eeuwige rust van de heiligen.\u201d
\nMongoli\u00eb
\n\u201cDe verovering door de Mongoli\u00ebrs deed de kerk van het Oosten geen schade. (Deze hield de Sabbat) Integendeel: een aantal Mongolische vorsten en een nog groter aantal Mongolische koninginnen werden lid van deze kerk.\u201d<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/section>\n

\u201cTheological Periodicals for the Evangelical Lutheran Church in Norway\u201d, dl. 1, blz. 184
\nOok de priesters hebben ervoor gezorgd, dat de mensen de zaterdag als zondag houden.<\/p>\n

Waldenzen<\/strong>
\n\u201cWij moeten \u00e9\u00e9n enig God aanbidden. Hij is in staat om ons te helpen, en niet de gestorven heiligen. En wij moeten de Sabbatdag heiligen.\u201d \u201cLuther\u2019s Fore-runners\u201d, blz. 38<\/p>\n

Insabbati<\/strong>
\n\u201cEeuwenlang werden evangelische groepen, vooral de Waldenzen, Insabbati genoemd, omdat ze de Sabbat hielden.\u201d Manueld\u2019 Gui, inquisiteur<\/p>\n

Bohemen, 1310 (Tegenwoordig Tsjechi\u00eb en Slowakije)<\/strong>
\n\u201cIn 1310, tweehonderd jaar v\u00f3\u00f3r de stellingen van Luther, bestond de bevolking van Bohemen voor een kwart uit de Boheemse Broederschap. Ze hadden contact met de Waldenzen, die er in grote aantallen waren in Oostenrijk, Lombardije (Noord-Itali\u00eb), Bohemen, Noord-Duitsland (Th\u00fcringen, Brandenburg) en Moravi\u00eb. Erasmus heeft erop gewezen, hoe strikt de Waldenzen in Bohemen de Sabbat op de zevende dag hielden.\u201d Armitage: \u201cA History of the Baptists\u201d, blz. 313; Cox: \u201cThe Literature of the Sabbath Question\u201d, dl. 2, blz. 201 \u2013 202.<\/p>\n

Noorwegen<\/strong>
\nIn die tijd luidde het Sabbatgebod, in de Catechismus die in de veertiende eeuw gebruikt werd: \u201cU zult niet vergeten de zevende dag te gedenken.\u201d \u201cDocuments and Studies Concerning the History of the Lu-theran Catechism in the Nordish Churches\u201d, blz. 89, Christiana 1893.<\/p>\n

Engeland, Nederland, Bohemen<\/strong>
\n\u201cWe hebben geschreven over Sabbatvierders in Bohemen, Transsylvani\u00eb, Engeland en Holland, tussen 1250 en 1600.\u201d \u201cTruth Triumphant\u201d, Wilkinson, blz. 309.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/section>\n

\u201cGeschichte der Juden\u201d, blz. 117 \u2013 122 (Leipzig 1873)<\/strong>
\n\u201cDe beschuldigden [Sabbatvierders] werden gedagvaard. Ze bekenden openlijk hun nieuwe geloof, en verdedigden dat ook. De meest vooraanstaanden van hen: staatssecretaris Kuritzyn, Ivan Maximov, en Kassian, de archimandriet van het Vuurklooster van Novgorod, werden ter dood veroordeeld, en in Moskou in het openbaar in kooien verbrand, op 17 december 1503.\u201d<\/p>\n

Bohemen<\/strong>
\n\u201cErasmus verklaart, dat deze Bohemers zelfs nog in 1500 niet alleen de Sabbat gewetensvol hielden, maar ook Sabbatarianen genoemd werden.\u201d Cox: \u201cThe Literature of the Sabbath Question\u201d, dl. 2, blz. 201 \u2013 202. (Truth Triumphant, blz. 264)<\/p>\n

Noorwegen<\/strong>
\n(Kerkelijk Concilie in Bergen, 22 augustus 1435) \u201cDe eerste kwestie ging over het heiligen van de zaterdag. Het was tot de aartsbisschop doorgedrongen, dat mensen op verschillende plaatsen in het koninkrijk begonnen waren met het heiligen van de zaterdag. Volgens het kerkrecht is het strikt verboden, dat iemand heilige dagen houdt of aanneemt, dan alleen die door de paus, de aartsbisschop of de bisschoppen zijn aangewezen.\u201d R. Keyser: \u201cThe History of the Norwegian Church under Catholicism\u201d (Oslo), dl. II, blz. 488.<\/p>\n

Noorwegen, 1435<\/strong>
\n(Katholieke Provinciale Synode in Bergen)
\n\u201cWij hebben informatie ontvangen, dat sommige mensen, in verschillende districten van het koninkrijk, zijn overgegaan tot het houden van de Sabbat. Dat is volgens het Canonieke recht van de heilige kerk in alle gevallen streng verboden. Niemand mag dagen houden, behalve die door de paus en aartsbisschop, of door de bisschoppen zijn bevolen. Het houden van de zaterdag mag dan ook voortaan onder geen beding worden toegestaan in andere gevallen dan het Canonieke recht gebiedt. \u201cDaarom raden wij alle vrienden van God in heel Noorwegen, die de heilige kerk gehoorzaam willen zijn, aan om met dit kwaad van het houden van de zaterdag te stoppen. En de rest verbieden wij de zaterdag heilig te houden, onder bedreiging van strenge kerkelijke straffen.\u201d Dip. Norveg, 7, 397.<\/p>\n

Noorwegen, 1436<\/strong>
\n(Kerkconferentie in Oslo) \u201cOnder bedreiging met dezelfde straf is het verboden, de zaterdag te heiligen door zich van werk te onthouden.\u201d \u201cHistory of the Norwegian Church\u201d, blz. 401<\/p>\n

Frankrijk \u2013 Waldenzen<\/strong>
\n\u201cLodewijk XII, koning van Frankrijk, werd door vijanden van de Waldenzen ge\u00efnformeerd, die in een deel van de provincie woonden. Zij werden beschuldigd van verschillende gruwelijke misdaden. De koning zond de Meester van Onderzoek, en een doctor van de Sorbonne, om deze zaak te onderzoeken. Bij terugkomst berichtten zij, dat ze alle parochies hadden bezocht, maar geen enkel spoor hadden kunnen ontdekken van de misdaden, waarvan zij waren beschuldigd. Integendeel: ze hielden de Sabbat, kenden het gebruik van de doop overeenkomstig de vroege kerk, leerden hun kinderen de regels van het christelijk geloof, en de geboden van God. Toen de koning het verslag van zijn beambten had gehoord, verklaarde hij met een eed, dat deze mensen beter waren dan hijzelf en zijn volk.\u201d \u201cHistory of the Christian Church, dl. II, blz. 71, 72. (derde druk. Londen 1818)<\/p>\n

India<\/strong>
\n\u201cM\u00e9\u00e9r dan 1000 jaar leefden zij gescheiden van de westerse wereld. Ze waren vanzelfsprekend onwetend over de vele nieuwigheden van de Lateraanse Concilies en haar besluiten. \u2018Wij zijn christenen en geen afgodendienaars\u2019, was hun uitdrukkelijke antwoord, toen hen gevraagd werd, een afbeelding van de maagd Maria eer te bewijzen.\u201d<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/section>\n

Adeney: \u201cThe Greek and Eastern Churches\u201d, blz. 527, 528
\n\u201cDe beroemde Jezu\u00efet, Francois Xavier, riep de Inquisitie naar India. Deze werd in 1560 in Goa, India ge\u00efnstalleerd, om \u2018het Joodse kwaad\u2019 (de Sabbat) het hoofd te bieden.\u201d<\/p>\n

Engeland<\/strong>
\n\u201cTijdens de regering van Elizabeth kwam bij veel gewetensvolle en onafhankelijke denkers (net als eerder bij sommige protestanten in Bohemen was gebeurd) de gedachte op, dat het Vierde Gebod van hen eiste, dat ze niet de eerste, maar de uitdrukkelijk aangewezen zevende dag van de week moesten houden.\u201d Chambers\u2019 Cyckopaedia, artikel \u201cSabbath\u201d, dl. 8, 462, 1537<\/p>\n

Zweden<\/strong>
\n\u201cDeze ijver om de zaterdag te houden hield lang aan. Zelfs kleine dingetjes, die het gebruik van het zaterdagvieren konden ondersteunen, werden bestraft.\u201d Bisschop Anjou: \u201cSvenska Kirkans Historia after Motetthiers\u201d, Uppsala<\/p>\n

Familie Liechtenstein<\/strong>
\n(bezittingen in Oostenrijk, Bohemen, Morovia en Hongarije. Pas aan het einde van de 7e eeuw werd Liechtenstein in het Rijndal hun land) \u201cDe Sabbatarianen leren, dat de uiterlijke Sabbat, dat is zaterdag, nog steeds gehouden moet worden. Zij zeggen, dat de zondag een uitvinding van de paus is.\u201d Wolfgang Capito: \u201cRefutation of Sabbath\u201d, 1599<\/p>\n

Bohemen (de Boheemse Broederschap)<\/strong>
\nDr. R. Cox zegt: \u201cUit een citaat van Erasmus haal ik, dat in het vroege begin van de Reformatie er in Bohemen Sabbatarianen waren. Ze hielden niet alleen de zevende dag, maar er wordt verteld, dat \u2026 zij die gewetensvol houden.\u201d Cox: \u201cLiterature on the Sabbath Question\u201d, dl. II, blz. 201 \u2013 202
\nLijst kerken van een van historicus (16e Eeuw)
\n\u201c \u2018Sabbatarianen\u2019: Deze worden zo genoemd, omdat ze het houden van de dag des Heren afwijzen, omdat deze niet door de Bijbel wordt geboden. Zij beschouwen alleen de Sabbat heilig, omdat God op die dag gerust heeft. Hij heeft geboden deze dag te heiligen en daarop te rusten.\u201d A. Ross<\/p>\n

Duitsland<\/strong>
\nDr Eck (als weerwoord tegen de hervormers): \u201cMaar de kerk heeft het houden van de zaterdag op haar eigen gezag in de zondag veranderd, zonder Schriftbewijs.\u201d Eck: \u201cEnchiridion\u201d, 1533, blz. 78, 79<\/p>\n

Vorsten van Liechtenstein<\/strong>
\nRond het jaar 1520 vonden veel van deze Sabbatvierders een toevlucht op het grondgebied van Heer Leonhardt van Liechtenstein, die van mening was, dat men de ware Sabbat moest houden.\u201d J.N. Andrews: \u201cDe geschiedenis van de Sabbat.\u201d<\/p>\n

Noorwegen, 1544<\/strong>
\n\u201cSommigen van jullie houden, ondanks de waarschuwing, de zaterdag. Jullie horen streng gestraft te worden. Ieder die wordt aangetroffen, terwijl hij Sabbat houdt, moet een boete van tien mark betalen.\u201d Niels Krag en S. Stephanius: \u201cHistory of king Christian the Third\u201d<\/p>\n

Oostenrijk<\/strong>
\n\u201cEr bestaan op dit moment Sabbatarianen in Oostenrijk.\u201d Luther: \u201cLectures on Genesis\u201d, 1523 \u2013 1527<\/p>\n

Abbyssini\u00eb, 1534<\/strong>
\n(De legaat van Abbyssini\u00eb aan het hof in Lissabon) \u201cDaarom is het niet het imiteren van de Joden, maar gehoorzaamheid aan Christus en Zijn heilige apostelen, dat wij deze dag houden.\u201d Gedde \u201cChurch History of Ethiopi\u00eb\u201d, blz. 87, 88<\/p>\n

Dr. Maarten Luther<\/strong>
\n\u201cGod zegende de Sabbat en heiligde die voor Hem. God wilde, dat dit gebod over de Sabbat zou blijven. Hij wilde, dat op de zevende dag het Woord gepredikt zou worden.\u201d Commentary on Genesis, dl. 1, 138 \u2013 140
\nBaptisten
\n\u201cSommigen van hen werden gemarteld, omdat zij niet wilden rusten, wanneer anderen zondag hielden. Zij verklaarden, dat het de feestdag en de wet van de antichrist was.\u201d Sebastian Frank (1536)<\/p>\n

Finland, 6 december 1554<\/strong>
\n(Koning Gustava Vasa I over de brief uit Zweden aan het volk van Finland): \u201cEnige tijd geleden vernamen wij, dat sommige mensen in Finland in grote dwaling waren vervallen, en de zevende dag houden, zaterdag.\u201d Staatsbibliotheek van Helsingfors, Reichsregister, Vom J., 1554, dl. B.B., blad 1120, blz. 175 \u2013 180a.<\/p>\n

Zwitserland<\/strong>
\n\u201cHet houden van de Sabbat vormt onderdeel van de morele wet. Zij is al vanaf het begin van de wereld geheiligd.\u201d Verwijzing van een bekende Zwitserse schrijver, R. Hospinian, 1592<\/p>\n

Holland en Duitsland<\/strong>
\nBarbara van Thiers, die in 1529 werd terechtgesteld, zei: \u201cGod heeft ons geboden, op de zevende dag te rusten.\u201d Een andere martelares, Christina Tolingerin, citeert men aldus: \u201cWat heilige dagen en de zondag aangaat, zei ze: \u2018De Heer heeft in zes dagen de wereld gemaakt, en op de zevende rustte Hij. De andere heilige dagen zijn door pausen, kardinalen en aartsbisschoppen ingesteld.\u2019\u201d \u201cMartyrology of the Churches of Christ, commonly calles Baptists\u201d, T.J. van Bright (vanuit het Nederlands vertaald), Londen 1850, I, 113, 114.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/section>\n

Monument op het graf van dr. Peter Chamberlain
\n\u201cEen christen die de geboden van God hield en het geloof van Jezus had. Hij werd gedoopt in 1648 en hield meer dan 32 jaar lang de Sabbat.\u201d<\/p>\n

Hongarije, Roemeni\u00eb<\/strong>
\n\u201cMaar omdat ze de zondag afwezen, op Sabbat rustten, beval Prins Siegmund Bathory hen te vervolgen. Pechi klom op tot staatskanselier en tweede troonsopvolger van Transsylvani\u00eb (toen deel van Hongarije). Hij bestudeerde zijn Bijbel en dichtte een aantal liederen, meestal ter ere van de Sabbat. Pechi werd gevangen genomen en stierf in 1640.\u201d<\/p>\n

Zweden en Finland<\/strong>
\n\u201cWe treffen deze opvattingen over die dag aan in bijna heel Zweden: in Finland en het noorden van Zweden. In het district Uppsala hielden de boeren de zaterdag in plaats van de zondag. Rond het jaar 1625 kreeg deze opvatting zoveel invloed, dat niet alleen grote aantallen gewone mensen de zaterdag begonnen te houden, maar zelf vele priesters deden het zelfde.\u201d Geschiedenis van de kerk in Zweden, deel 1, blz. 256.<\/p>\n

Moscovitisch Russische Kerk<\/strong>
\n\u201cZe houden plechtig de zaterdag.\u201d (de oude Sabbat) Samuel Purchase: \u201cHis Pilgrims\u201d, dl. 1, blz. 350<\/p>\n

India, 1625 (Jakobieten)<\/strong>
\n\u201cZij heiligden de zaterdag. Op zaterdag houden zij plechtige diensten.\u201d Pilgrimmes, dl 2, blz. 1269<\/p>\n

Amerika \u2013 1664<\/strong>
\n\u201cStephen Mumford, de eerste Sabbatvierder in Amerika, kwam in 1664 uit Londen.\u201d Jas. Bailey: \u201cHistory of the Seventh Day Baptist General Conference, blz. 237, 238<\/p>\n

Amerika \u2013 1671 (Zevende-dags Baptisten)<\/strong>
\n\u201cBraken met de Baptistenkerk om de Sabbat te kunnen houden.\u201d Jas. Bailey: \u201cHistory of the Seventh Day Baptist General Conference, blz. 9, 10<\/p>\n

Amerika, 1603 \u2013 1683<\/strong>
\n\u201cDe zogenaamde plaatsvervanger van Christus op aarde \u2026 spreekt grote woorden tegen de God van de hemel. Hij zal erop uit zijn bepaalde tijden en de wet te veranderen. Maar hij is de mens der wetteloosheid.\u201d Roger Williams, eerste predikant van de Baptisten in Amerika (1603 \u2013 1683). L.E. Froom: \u201cThe Prophetic Faith of our Fathers\u201d, dl. 3, blz. 52 (onderstreping toegevoegd)<\/p>\n

Engeland<\/strong>
\nKarel I, 1647 (toen hij de gedelegeerden van het parlement ondervroeg) \u201cWant in de Schrift is niet te vinden, wanneer de Sabbat niet meer gehouden werd, of in de zondag is veranderd. Daarom moet het gezag van de kerk de \u00e9\u00e9n veranderd hebben, en de ander ingesteld.\u201d Cox: \u201cSabbath Laws\u201d, blz. 333<\/p>\n

Engeland \u2013 John Milton<\/strong>
\n\u201cHet is met zekerheid veel veiliger, om de zevende dag te houden, in overeenstemming met het uitdrukkelijke gebod van God, dan op grond van louter menselijke speculatie de eerste dag aan te nemen.\u201d Sab. Lit. 2, 46 \u2013 54<\/p>\n

Engeland<\/strong>
\n\u201cRond de publicatie van het \u201cBook of Sports\u201d ontstond op twee punten een felle strijd tussen Engelse geestelijken: Ten eerste: Is de Sabbat van het Vierde Gebod van kracht? En ten tweede: Op welke gron-den houdt men de eerste dag van de week als \u2018Sabbat\u2019?\u201d Haydn: \u201cDictionary of Dates\u201d, artikel over \u201cSabbatarianen\u201d, blz. 602<\/p>\n

Engeland \u2013 1618<\/strong>
\n\u201cUiteindelijk werd zij, omdat ze nog maar vijf dagen per week les gaf en op Sabbat rustte, naar de nieuwe gevangenis in Maiden Lane overgebracht. Die plek was aangewezen om ook verschillende andere mensen vast te houden, van wie de opvattingen strijdig waren met die van de kerk van Engeland. Mevrouw Traske zat vijftien of zestien jaar gevangen voor haar mening over de Sabbat op zaterdag.\u201d Pagitt: \u201cHeresio-graphy\u201d, blz. 296<\/p>\n

Engeland \u2013 1668<\/strong>
\n\u201cHier in Engeland zijn ongeveer negen of tien kerken, die de Sabbat houden. Daarnaast zijn er nog veel discipelen, die zich buitengewoon goed staande hebben weten te houden.\u201d \u201cStennet\u2019s letters, 1668 en 1670\u201d Cox, Sab., 1, 268<\/p>\n

Ethiopi\u00eb \u2013 1604<\/strong>
\n\u201cJezu\u00efeten probeerde de kerk van Abessyni\u00eb (Ethiopi\u00eb) over te halen, het Rooms-katholicisme aan te nemen. Ze oefenden druk uit op koning Zadenghel om voor te stellen, zich aan het gezag van de paus te onderwerpen. (1604) \u201cHij verbood al zijn onderdanen, onder bedreiging met zware straffen, nog langer de zaterdag te houden.\u201d Gedde: \u201cDe kerkgeschiedenis van Ethiopi\u00eb, blz. 311. Gibbon: \u201cAchteruitgang en verval\u201d, hoofdstuk 47.<\/p>\n

Bohemen, Moravi\u00eb, Zwitserland, Duitsland<\/strong>
\n\u201c\u00c9\u00e9n van de raadgevers en raadsheren van het hof was Johannes Gerendi, hoofd van de Sabbatarianen, een groepering die niet de zondag, maar de zaterdag houdt.\u201d Lamy: \u201cThe History of Socinianism\u201d, blz. 60.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/section>\n

Tennhardt: \u201cSchriften\u201d, blz. 49 (1712)<\/strong>
\n\u201cEr kan niet worden aangetoond, dat zondag de plaats van de Sabbat heeft ingenomen.\u201d (blz. 366) De Here God heeft de laatste dag van de week geheiligd. Aan de andere kant heeft de antichrist de eerste dag aangewezen.\u201d<\/p>\n

Abbyssini\u00eb<\/strong>
\n\u201cDe Jakobieten komen bijeen in de tempel op Sabbat, de dag v\u00f3\u00f3r de dag des Heren, en houden deze dag. Uit het getuigenis van de Ethiopische koning Claudius hebben we gezien, dat de kerk van Abbyssini\u00eb dit ook doet.\u201d Abundacnus: \u201cHistoria Jacobatarum\u201d, blz. 118, 119 (18e eeuw).<\/p>\n

Roemeni\u00eb, 1760 (en het gebied van het vroegere Joegoslavi\u00eb en Tsjechoslowakije)<\/strong>
\n\u201cHet Edict van Verdraagzaamheid van Jozef II gold niet voor de Sabbatarianen. Een aantal van hen verloor opnieuw al hun bezittingen.\u201d Jahrgang 2, 254<\/p>\n

\u201cKatholieke priesters, geholpen door soldaten, dwongen hen het Rooms-katholicisme in naam aan te nemen. De overigen dwongen ze op zaterdag te werken, en op zondag naar de kerk te gaan. Deze methode werd tweehonderdvijftig jaar lang toegepast om de Sabbatarianen te bekeren.\u201d<\/p>\n

Duitsland \u2013 Tennhardt van N\u00fcrnberg \u2013 (18e eeuw)<\/strong>
\n\u201cHij houdt strikt aan de Sabbat vast, omdat het \u00e9\u00e9n van de Tien geboden is.\u201d Bengel: \u2018Leban und Wirken\u2019, Burk, blz. 579.
\nZelf zegt hij: \u201dEr kan niet bewezen worden, dat de zondag de plaats van de Sabbat heeft ingenomen. (blz. 366) God heeft de laatste dag van de week geheiligd. Aan de andere kant heeft de antichrist de eerste dag aangewezen. (Kl. Auszug aus Tennhardts \u2018Schriften\u2019, blz. 49, 1712).<\/p>\n

Bohemen en Moravi\u00eb (nu Tsjechi\u00eb en Slowakije)<\/strong>
\nAdolf Dux beschrijft hun geschiedenis van 1635 tot 1867 zo: \u201dDe toestand van de Sabbatarianen was verschrikkelijk. Hun boeken en geschriften moesten worden ingeleverd bij het Konsistorie van Karlsburg en werden een prooi van de vlammen.\u201d \u201cAus Ungarn\u201d, blz. 289 \u2013 291, Leipzig 1850.<\/p>\n

Holland en Duitsland<\/strong>
\n\u201cDr. Cornelius zei over Oost-Friesland, dat wanneer de Baptisten groot in aantal waren: \u201cde zondag en de feestdagen niet werden gevierd.\u201d (het waren Sabbatvierders) \u201cDer Anteil Ostfrieslands an der Reformati-on\u201d, M\u00fcnster 1852, blz. 129, 134.<\/p>\n

Moravi\u00eb \u2013 Graaf Zinzendorf<\/strong>
\nIn 1738 schreef Zinzendorf over het feit, dat hij de Sabbat hield: \u201cIk gebruik de Sabbat al vele jaren om te rusten, en de zondag om het Woord te verkondigen.\u201d Budingsche Sammlung, sectie 8, blz. 224, Leipzig 1742.<\/p>\n

Amerika \u2013 1741<\/strong>
\nDe Moravische Broeders (nadat Zinzendorf uit Europa was aangekomen): \u201cAls bijzonderheid dient te worden opgemerkt, dat hij vastbesloten is, samen met de kerk in Bethlehem de zevende dag als rustdag te houden.\u201d Idem, blz. 5, 1421, 1422.<\/p>\n

Amerika<\/strong>
\nMaar v\u00f3\u00f3rdat Zinzendorf en de Moravische broeders in Bethlehem op deze manier begonnen met het houden van de Sabbat, waarbij het ze goed ging, was er al een kleine groep Duitse Sabbatvierders in Pennsylvania. Zie Rupp: \u201cHistory of Religious Denominations in the United States\u201d, blz. 109 \u2013 123.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/section>\n

Sternberg: \u201cGeschichte der Juden in Polen\u201c, blz. 124
\n\u201cMaar het merendeel trok naar de Krim en de Kaukasus, waar zij ondanks vervolging trouw blijven aan hun leer, tot op de huidige dag. De mensen noemen hen Soebotniki, of Sabbatarianen.\u201d<\/p>\n

China<\/strong>
\n\u201cIn deze tijd verbood Hang het gebruik van opium, zelfs van tabak, en van alle sterke drank. De Sabbat werd als godsdienstige dag gehouden.\u201d Llin-Lie, een officier van de revolutionairen: \u201cThe Ti-Ping Revolution\u201d, dl. 1, blz. 36 \u2013 48, 84.
\n\u201cDe zevende dag wordt heel godsdienstig en strikt gehouden. De Sabbat van de Tai-Ping valt op onze zaterdag.\u201d Blz. 319.<\/p>\n

China<\/strong>
\n\u201cToen de Tai-Ping gevraagd werden, waarom zij op de zevende dag Sabbat hielden, antwoordden zij: Ten eerste, omdat de Bijbel dit leert. En ten tweede hielden hun voorouders deze dag als dag van aanbidding.\u201d \u201cA Critical History of the Sabbath and the Sunday.\u201d<\/p>\n

India en Perzi\u00eb<\/strong>
\n\u201cBovendien houden zij de plechtige vieringen van het Christendom in ons hele rijk op zevende dag.\u201d \u201cChristian Researches in Asia\u201d, blz. 143<\/p>\n

Denemarken<\/strong>
\n\u201cDeze onrust bleef niet zonder effect. Pastor M.A. Sommer begon de zevende dag te houden, en schreef in zijn kerkblad \u2018Indovet Kristendom\u2019 nr. 5, 1875 een indrukwekkend artikel over de ware Sabbat.
\nIn een brief aan Elder John G. Matteson schrijft hij:
\n\u201cOnder de Baptisten hier in Denemarken heerst grote onrust over het Sabbatsgebod. Maar ik ben waarschijnlijk de enige predikant in Denemarken, die zo dicht bij de Adventisten staat. Ik verkondig al vele jaren de tweede komst van Christus.\u201d \u201cAdvent Tidente\u201d, mei 1875<\/p>\n

Rusland<\/strong>
\n\u201cMaar het merendeel trok naar de Krim en de Kaukasus, waar zij ondanks vervolging trouw blijven aan hun leer, tot op de huidige dag. De mensen noemen hen Soebotniki, of Sabbatarianen.\u201d Sternberg: \u201cGeschichte der Juden in Polen\u201c, blz. 124<\/p>\n

Zweden (Baptisten)<\/strong>
\n\u201cWe zullen nu proberen aan te tonen dat het heiligen van de Sabbat zijn oorsprong en fundament vindt in een wet, die God zelf bij de schepping voor de hele wereld heeft ingevoerd. Daarom is deze wet voor alle mensen overal op aarde bindend.\u201d \u201cEvangelisten\u201d, Stockholm, mei \u2013 augustus 1863, (Zweedse Baptisten Kerk)<\/p>\n

Amerika \u2013 1845<\/strong>
\n\u201cZo zien we, dat Dani\u00ebl 7: 25 vervuld is: de kleine horen, die erop uit is \u201ctijden en de wet\u201d te veranderen. Daarom lijkt het mij toe, dat alle mensen die de eerste dag als Sabbat houden, vierders zijn van de zondag van de paus \u2013 en brekers van Gods Sabbat.\u201d Elder T.M. Preble, 13 februari 1845.<\/p>\n

Amerika (Zevende-dags Adventisten)<\/strong>
\nIn 1844 ontstonden de Zevende-dags Adventisten. Tegen het einde van de 19e eeuw hadden zij zich bijna over de hele wereld verspreid. Hun naam is afkomstig van hun leer over de Sabbat op de zevende dag en over de tweede Advent (Wederkomst) van Jezus. In 1874 begonnen zij met hun werk in Europa; in 1885 in Australi\u00eb en Azi\u00eb; in 1887 in Zuid-Afrika; 1888 in Azi\u00eb; 1888 in Zuid-Amerika. Zevende-dags Adventisten houden dezelfde Sabbat in ere, die Jezus en Zijn volgelingen hielden. De heilige fakkel van de Waarheid is de eeuwen door nooit gedoofd. Adventisten werken vandaag in bijna 1000 talen. Ze tellen meer dan 27.000 gemeenten. Meer dan vijftien miljoen leden van over de hele wereld verwelkomen elke week de heilige uren van de Sabbat.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/section>\n

De Conventie van Baptisten<\/strong>
\n\u201cDe eerste vier geboden geven de verplichtingen weer, die de mens rechtstreeks tegenover God heeft. \u2026 Maar als we de eerste vier geboden houden, houden we waarschijnlijk ook de andere zes. \u2026 Het vierde gebod geeft Gods aanspraken op de tijd en de gedachten van de mens weer. \u2026 De zes werkdagen en het rusten op de Sabbat moeten worden gehandhaafd als een getuigenis over Gods inspanningen en Zijn rust bij de schepping. \u2026 Geen van de Tien Woorden heeft uitsluitend een raciale betekenis. De Sabbat is oorspronkelijk ingesteld (lange tijd v\u00f3\u00f3r Mozes) zonder speciale verbinding met de Hebree\u00ebn. Integendeel: het is een instelling voor de hele mensheid, als gedenkteken van Gods rusten na de zes scheppingsdagen. Ze is voor alle nakomelingen van Adam ontworpen.\u201d- \u201cAdult Quarterly\u201d, Serie van de Southern Baptist Convention, 15 augustus 1937.<\/p>\n

Rooms-katholieken<\/strong>
\n\u201cHet is goed om Presbyterianen, Baptisten, Methodisten en alle andere Christenen eraan te herinneren, dat de Bijbel hen nergens steunt in het onderhouden van de zondag. De zondag is een instelling van de Rooms-katholieke Kerk. En mensen die deze dag houden, houden zich aan een gebod van de Katholieke Kerk.\u201d Priester Brady, in een toespraak, aangehaald in de \u2018Elizabeth NJ News\u2019, op 18 maart 1903. zie\u00a0 This Rock.<\/p>\n

Rooms-katholieken<\/strong>
\n\u201cAan de andere kant heeft de Kerk, nadat ze de rustdag van de Joodse Sabbat, of de zevende dag van de week, veranderd had in de eerste dag, het Derde Gebod van toepassing verklaard op de zondag. Dat is de dag die als dag des Heren geheiligd moet worden. Het Concilie van Trente (Sessio VI, canon xix) veroor-deelt degenen, die ontkennen, dat de Tien Geboden voor christenen bindend zijn.\u201d The Catholic Encyclo-paedia , Commandments of God, volume IV, \u00a9 1908 by Robert Appleton Company, Online Edition \u00a9 by Kevin Knight, Nihil Obstat \u2013 Remy Lafort, Censor Imprimatur \u2013 + John M. Farley, Archbishop of New York, blz. 153.<\/p>\n

Rooms-katholieken<\/strong>
\n\u201cWanneer je het gezag van de Kerk ontkent, heb je geen adequate of redelijke verklaring of rechtvaardiging voor het vervangen van de zaterdag door de zondag in het Derde \u2013 voor protestanten Vierde \u2013 van Gods Geboden. \u2026 De Kerk staat boven de Bijbel. En deze verandering in de wijze van Sabbatviering is daarvan het bewijs.\u201d Catholic Record, 1 september 1923<\/p>\n

Rooms-katholieken<\/strong>
\n\u201cAls protestanten volgens de Bijbel zouden leven, zouden ze God op de Sabbatdag aanbidden. Door het houden van de zondag gehoorzamen zij aan een wet van de Katholieke Kerk.\u201d Albert Smith, kanselier van het aartsdiocees Baltimore, die namens de kardinaal een brief beantwoordde op 10 februari 1920.<\/p>\n

Episcopalen<\/strong>
\n\u201cHet Bijbels gebod zegt, dat u moet rusten op de zevende dag. Dat is zaterdag. Nergens is in de Bijbel vastgelegd, dat men op zondag zou moeten aanbidden.\u201d Philip Carrington, aangehaald in de \u2018Toronto Daily Star\u2019, 26 oktober 1949. [Carrington, anglicaans aartsbisschop van Quebec, sprak de bovenstaande woorden in een toespraak over dit onderwerp, gehouden voor een overvolle bijeenkomst van geestelijken. In die tijd besteedden de media hier veel aandacht aan.]<\/p>\n

Lutheranen<\/strong>
\n\u201cWe hebben gezien, hoe langzamerhand de indruk van de Joodse Sabbat uit de herinnering van de christelijke kerk verdween. En ook, hoe volledig de nieuwere gedachte bezit van de kerk nam, die ten grondslag ligt aan het houden van de zondag. We hebben gezien, dat de christenen van de eerste drie eeuwen de ene dag nooit met de andere verward hebben, maar de twee dagen allebei vierden.\u201d \u201cThe Sunday Problem\u201d, een studieboek van de Lutherse Kerk, (1923), blz. 36.<\/p>\n

Kerk van Christus<\/strong>
\n\u201cMaar we vinden geen enkel direct gebod van God, geen enkele aanwijzing van de opgestane Christus, geen enkele vermaning van de eerste apostelen, dat de eerste dag de plaats zou moeten innemen van de Sabbat op de zevende dag.\u201d \u201cLaten wij op dit punt duidelijk zijn: Hoewel voor christenen \u2018deze dag, de eerste dag van de week\u2019 de meest gedenkwaardige dag van alle dagen is \u2026 staat nergens in het Nieuwe Testament een gebod of rechtvaardiging, deze dag als een heilige dag te houden.\u201d \u201cDe Rooms-katholieke Kerk koos de eerste dag van de week ter ere van de opstanding van Christus. \u2026\u201d \u201cThe Bible Standard\u201d, mei 1916, Auckland, Nieuw-Zeeland<\/p>\n

Anglicaanse Kerk<\/strong>
\n\u201cNergens is in de Bijbel vastgelegd, dat men op zondag moet aanbidden. \u2018Gedenk de Sabbatdag, dat u die heiligt\u201d\u2026 dat is zaterdag.\u201d P. Carrington, aartsbisschop van Quebec, 27 oktober 1949
\nSmithsonian Institute
\n\u201cDe waardering voor de zondag, de door de traditie aangenomen dag van de opstanding van Christus, heeft door alle eeuwen van het christelijke tijdperk, enorm gevarieerd. Van tijd tot tijd is ze verward met de zevende dag van de week, de Sabbat. Engels sprekende volken zijn het meest volhardend geweest in de onjuiste veronderstelling, dat de verplichting van het Vierde Gebod op de zondag zou zijn overgegaan. In het populaire Engelse spraakgebruik wordt vaak, maar ten onrechte, over de zondag gesproken als: Sabbat.\u201d F.M. Setzler, hoofdcurator van het departement voor Antropologie van het Smithsonian Insti-tuut. Het citaat komt uit een brief van 1 september 1949.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/section>\n

Jesaja 66: 23 (NBG)<\/strong>
\n\u201cEn het zal geschieden van nieuwe maan tot nieuwe maan en van sabbat tot sabbat, dat al wat leeft zal komen om zich voor mijn aangezicht neer te buigen, zegt de HERE.\u201d<\/p>\n

Genesis 2: 1 \u2013 3<\/strong>
\n\u201cZo zijn de hemel en de aarde voltooid, en heel hun menigte. God voltooide op de zevende dag Zijn werk, dat Hij gemaakt had. Hij rustte op de zevende dag van al Zijn werk, dat Hij gemaakt had. En God zegende de zevende dag en heiligde die, want daarop rustte Hij van al Zijn werk, dat God schiep door het te maken.\u201d<\/p>\n

Exodus 20: 8 \u2013 11<\/strong>
\n\u201cGedenk de sabbatdag, dat u die heiligt. Zes dagen moet u arbeiden en al uw werk doen, maar de ze-vende dag is de sabbat van de HEERE, uw God. Dan mag u geen enkel werk doen, u niet, uw zoon en uw dochter niet, uw slaaf en slavin niet, uw vee niet, en niet de vreemdeling, die binnen uw poorten is. Want in zes dagen heeft de HEERE de hemel en de aarde gemaakt, de zee en al wat daarin is, en Hij rustte op de zevende dag. Daarom zegende de HEERE de sabbatdag, en heiligde die.\u201d<\/p>\n

Jesaja 56: 1 \u2013 7 (NBG)<\/strong>
\n\u201cZo zegt de Here: Onderhoudt het recht en doet gerechtigheid, want mijn heil staat gereed om te komen en mijn gerechtigheid om zich te openbaren. Welzalig de sterveling die dit doet, en het mensenkind dat daaraan vasthoudt; die acht geeft op de sabbat, zodat hij hem niet ontheiligt, en acht geeft op zijn hand, zodat zij niets kwaads doet. Laat dan de vreemdeling die zich bij de Here aansloot, niet zeggen: De Here zal mij zeker afzonderen van zijn volk; en laat de ontmande niet zeggen: Zie, ik ben een dorre boom. Want zo zegt de Here van de ontmanden, die mijn sabbatten onderhouden en verkiezen wat Mij behaagt en vasthouden aan mijn verbond: Ik geef hun in mijn huis en binnen mijn muren een gedenkteken en een naam, beter dan zonen en dochters; Ik geef hun een eeuwige naam, die niet uitgeroeid zal worden. En de vreemdelingen die zich bij de Here aansloten om Hem te dienen, en om de naam des Heren lief te hebben, om Hem tot knechten te zijn, allen die de sabbat onderhouden, zodat zij hem niet ontheiligen, en die vasthouden aan mijn verbond: hen zal Ik brengen naar mijn heilige berg en Ik zal hun vreugde bereiden in mijn bedehuis; hun brandoffers en hun slachtoffers zullen welgevallig zijn op mijn altaar, want mijn huis zal een bedehuis heten voor alle volken.\u201d<\/p>\n

Lukas 11: 27 \u2013 28<\/strong>
\n\u201cHet gebeurde, toen Hij deze dingen sprak, dat een vrouw uit de menigte haar stem verhief en tegen Hem zei: Zalig is de buik die U gedragen heeft, en zijn de borsten waaraan U gezogen hebt! Maar Hij zei: Veeleer zijn zij zalig die het Woord van God horen en het bewaren.\u201d<\/p>\n

Matthe\u00fcs 5: 17 \u2013 20<\/strong>
\n\u201cDenk niet dat Ik gekomen ben om de Wet of de Profeten af te schaffen; Ik ben niet gekomen om die af te schaffen, maar te vervullen. Want, voorwaar, Ik zeg u: Totdat de hemel en de aarde voorbijgaan, zal er niet \u00e9\u00e9n jota of \u00e9\u00e9n tittel van de Wet voorbijgaan, totdat het alles zal gebeurd zijn. Wie dan een van deze geringste geboden afschaft en de mensen zo onderwijst, zal de geringste genoemd worden in het Koninkrijk der hemelen; maar wie ze doet en onderwijst, die zal groot genoemd worden in het Koninkrijk der hemelen. Want Ik zeg u: Als uw gerechtigheid niet overvloediger is dan die van de schriftgeleerden en de Farizee\u00ebn, zult u het Koninkrijk der hemelen beslist niet binnengaan.\u201d<\/p>\n

Johannes 14: 15<\/strong>
\n\u201cAls u Mij liefhebt, bewaar dan Mijn geboden.\u201d<\/p>\n

Handelingen 4: 19 \u2013 20<\/strong>
\n\u201cMaar Petrus en Johannes antwoordden en zeiden tegen hen: Oordeel zelf of het juist is in Gods ogen, meer naar u te luisteren dan naar God. Want wij kunnen niet nalaten te spreken over wat wij gezien en gehoord hebben.\u201d<\/p>\n

Handelingen 5: 29<\/strong>
\n\u201cMaar Petrus en de apostelen antwoordden en zeiden: Men moet God meer gehoorzaam zijn dan de mensen\u201d<\/p>\n

Openbaring 14: 6 \u2013 7<\/strong>
\n\u201cEn ik zag een andere engel, die hoog aan de hemel vloog. En hij had het eeuwige Evangelie om dat te verkondigen aan hen die op de aarde wonen en aan elke natie en stam en taal en volk. En hij zei met een luide stem: Vrees God en geef Hem eer, want het uur van Zijn oordeel is gekomen. En aanbid Hem Die de hemel en de aarde en de zee en de waterbronnen gemaakt heeft.\u201d<\/p>\n

Openbaring 22: 11 \u2013 14<\/strong>
\n\u201cWie onrecht doet, moet nog maar meer onrecht doen. En wie vuil is, moet nog maar vuiler worden. En wie rechtvaardig is, moet nog meer gerechtigheid doen. En wie heilig is, moet toenemen in heiligheid. En zie, Ik kom spoedig en Mijn loon is bij Mij om aan ieder te vergelden zoals zijn werk zal zijn. Ik ben de Alfa, en de Omega, het Begin en het Einde, de Eerste en de Laatste. Zalig zijn zij die Zijn geboden doen, opdat zij recht mogen hebben op de Boom des levens, en opdat zij door de poorten de stad mogen binnengaan.\u201d<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n

<\/div><\/section>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":231,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-2","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.erstaatgeschreven.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/2","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.erstaatgeschreven.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.erstaatgeschreven.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erstaatgeschreven.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erstaatgeschreven.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/www.erstaatgeschreven.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/2\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":362,"href":"https:\/\/www.erstaatgeschreven.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/2\/revisions\/362"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erstaatgeschreven.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/231"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.erstaatgeschreven.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}